Warzywa i owoce w diecie Twojego maluszka.

Autor: mgr inż. Agnieszka Kuczewska specjalista żywienia człowieka

Warzywa i owoce to bogactwo witamin, minerałów i błonnika pokarmowego. Żeby Twoje dziecko było zdrowe i pełne energii powinnaś podawać mu codziennie warzywa i owoce. Każdy owoc i każde warzywo w swoim składzie zawiera wartościowe składniki odżywcze, ale nie ma takiego, które zawierałoby wszystkie niezbędne, więc koniecznie urozmaicaj dietę swojego dziecka.

Co kryją w sobie niektóre warzywa i owoce?

Marchewka to przede wszystkim bogate źródło beta-karotenu, który w organizmie przekształcany jest w witaminę A. Witamina ta jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju wzroku dziecka. Korzystnie wpływa także na wzrost oraz stan i koloryt skóry. Podając dziecku marchewkę także wzmacniasz jego odporność. Beta-karoten to ważny przeciwutleniacz – chroni organizm przed
działaniem tzw. wolnych rodników, czyli związków, które uszkadzają komórki organizmu. Warto pamiętać, że wykorzystanie witaminy A zależy od obecności tłuszczu w pożywieniu, dlatego do potrawy z marchewki dodaj odrobinę oleju lub masła. Marchew dostarczy Twojemu dziecku także innych witamin m.in. witaminę E, witaminy z grupy B. Zawiera również minerały tj. potas, wapń, fosfor i magnez. Jest też źródłem błonnika pokarmowego. Marchew w postaci ugotowanej wpływa korzystnie na trawienie u niemowląt i dzieci.

Seler naciowy to ciągle mało znane i rzadko używane warzywo w Polsce. Warto po nie sięgać, bo jak potwierdzają badania seler naciowy dostarcza wielu cennych składników odżywczych. Najbardziej znane z nich to witaminy m.in. C, z grupy B, E, kwas foliowy, beta-karoten, a także minerały, spośród których najwięcej potasu, sodu, wapnia, fosforu, a także cynk, miedź i krzem. Mniej znane to flawonoidy i czynne olejki eteryczne. Flawonoidy to przeciwutleniacze, które
wspomagają odporność, uszczelniają naczynia krwionośne i działają przeciwzapalnie. Natomiast olejki eteryczne korzystnie wpływają na procesy trawienne i pobudzają apetyt.

Pomidor wyróżnia się zarówno dużą zawartością witaminy C (szczególnie, gdy spożywany jest na surowo), jak i beta-karotenu. Dostarcza także witaminy E oraz witamin z grupy B. Bardzo znany jest również jako doskonałe źródło potasu. Ostatnio jednak pomidor ceniony jest przede wszystkim za likopen, który jest bardzo silnym przeciwutleniaczem zwalczających wolne rodniki. Wiele badań naukowych potwierdza m.in. przeciwnowotworowe działanie likopenu. Najwięcej tego składnika znajduje się w przetworach z pomidorów tj. sosy, przeciery, soki. Warto więc do diety dziecka włączyć np. zupę pomidorową lub sosy na bazie pomidorów.

Brokuły są bogatym źródłem przeciwutleniaczy (beta-karotenu, witaminy C, witaminy E oraz cynku). Zawierają także spore ilości kwasu
foliowego, potasu, wapnia i magnezu. Dostarczają również błonnika pokarmowego. Dzięki tym składnikom chronią przed miażdżycą (obniżają poziom złego cholesterolu), oczyszczają organizm z produktów przemiany materii, zapobiegają zaparciom. Niektóre badania wskazują na działanie przeciwnowotworowe brokułów, inne na to, że spożywanie ich chroni serce.

Dynia cenimy za miąższ i za pestki. Miąższ po ugotowaniu jest lekkostrawny, dlatego dynię wprowadza się do diety dziecka jako jedno z pierwszych warzyw. Dynia to przede wszystkim bogactwo beta-karotenu i witaminy E, a także kwasu foliowego, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu krwionośnego. Miąższ dyni również wzbogaci dietę dziecka w potas i wapń. Pestki dyni, wśród wielu cennych składników odżywczych, są źródłem fitosteroli – związków, które m.in. wykazują działanie przeciwzapalne, wzmacniają odporność, a także obniżają poziom złego cholesterolu. Drugim ważnym składnikiem występującym w pestkach
jest cynk – minerał pomocny w stanach zapalnych skóry, a także zapobiegający wypadaniu włosów i łamliwości paznokci.

W jabłku ważna jest witamina C, która wzmacnia układ odpornościowy. Najwięcej witaminy mają owoce kwaśne, zjadane na surowo. Ponadto jabłko to bogate źródło pektyn, które cenione są przede wszystkim za zdolność wychwytywania toksycznych związków, np. metali ciężkich. Jabłko gotowane i pieczone jest lekkostrawne, w medycynie ludowej znane jako remedium na niestrawność i biegunkę u dzieci.

Banany to bardzo dobre źródło potasu, który pełni wiele ważnych funkcji w organizmie, m.in. usuwa nadmiar wody i sodu, reguluje ciśnienie krwi, a także korzystnie wpływa na pracę serca. Inne ważne składniki, które podasz dziecku z tym owocem to magnez, który m.in. przyśpiesza wchłanianie wapnia i jest konieczny do budowy kości i zębów, a także, jod, mangan, cynk i miedź. Z witamin oprócz niewielkich ilości
przeciwutleniaczy (beta-karotenu i witaminy E) zawierają sporo folianów, związków wspomagających m.in. układ nerwowy. Banany to także dobre źródło energii pochodzącej z naturalnych cukrów.

Brzoskwinia to przede wszystkim obfitość beta-karotenu. Owoc ten zawiera również witaminę E, witaminy z grupy B oraz niewielką ilość witaminy C. Z minerałów na uwagę zasługuje fosfor, potas i żelazo. Dzięki obecności błonnika pokarmowego brzoskwinia wspomaga trawienie i oczyszcza organizm z produktów przemiany materii.

Czarne jagody to źródło witamin i składników mineralnych m.in. beta-karotenu, witaminy E i witaminy C, witaminy z grupy B, cynku, manganu i miedzi, która jest m.in. niezbędna do tworzenia czerwonych krwinek. Czarne jagody, dzięki obecności antocyjanów – naturalnych barwników, doceniane są także za korzystne działanie na wzrok. Owoce te zawierają także garbniki – związki o działaniu bakteriobójczym i przeciwzapalnym.